| Tunlai Hla Chhuak Thar |henkhat Hi - II Ramhluna Hnamte |
|
|
|
| Written by Admin |
| Sunday, 30 August 2009 08:42 |
|
(Chhunzawmna) ZO HLA THU DIK HLEL DEUHTE CHU:Kan thupui hi i chhunzawm zel rih teh ang,ka in ziak tui laklawh tawh.Han ti ve khanglang ila,tunlai hla chhuak thar zingah hla thu ngialngan(raw) tak tak,lehkhathawn pangai emaw tih mai tur a tam ta mai.A hla a zir a tha ve tak chu a awm ve mahna. ‘Karisma Bike te,Zen leh Santro te ka tan chuan a ngailo,a ngailo lo,a ngailo’ han tih tlawng maite hi chu hla aiin thu a ang zawk, ‘a ngailo lo’han tih te phei chu doudle negative a ni a, ‘a ngai’ tihna ni zawk awm tak a ni.Hla hi thu a ni lova,hla a nih miau avangin a theih hram chuan hla phuahtu chuan hla thu hmang hram se chu a tha khawp thin mai. Rosangliana(Zorock) hi a ril ka ti,hla thu pawh a thiam,mahse hman dik zan loh chu a nei ve tho mai.A hla pakhatah chuan ‘Aw nang nen hlim leh lawmin kan leng za leh ang’ tih a awm a, ‘lengdun’ tih tur ni zawkin a lang.Nang nen a nih chuan ‘leng dun’ nangni nen a nih erawh chuan ‘lengza’ tih chu a dik zawk ang. ‘Lungchim’ tih pawh hi hlaphuahtu thenkhat chuan an thelh deuh thin in a lang bawk. ‘Ka hmangaih che’ tih hlaah chuan ‘Hun kha leh chen lungchim te a ka lo nghah thin’ tih a awm a.Heta ‘lungchim’ a hman dan hi a felhlel deuh,lungchim hi chuan a nghakhlel miahlo, lungawi hliah hliah lam a kawk zawk.He hla a a hman dan hi chu nghakhlel a ang tlat lawi si. Tunlai hla chhuak thar tam takah hian ‘tang bel’ an hmang tam viau mai.A hmangtute hian tang bei/tang a bei nen an hman pawlh tlat niin a lang.Pu C.Chhuanvawra sawi fiah dan han hawh leh ila: ‘Tang bei emaw tangah bei tih chu thu chung emaw ding chung emaw a awm ngheng a inkuah,inpawm tihna a ni. ‘Tangbel’ erawh chu a dang deuh.Miin an belh thin chu an taksa peng nilo in anmahni a ni thin zawk.Hla thuah chuan an sir pawh an bel thin.Nula pawh anmahni emaw an sir emaw an bel thin.An tang a thlen chinah erawh chuan bel lovin a chul a chul emaw,vawn emaw,pawm emaw,nghen emaw a tul tawh zawk thin’ a ti.Chuvangin tang a bei leh tang bel hi ngaihpawlh a hman pawlh loh chi niin a lang. Tunlai a hla lenglawng leh Pathian hla phuah lam a lar tak Madinmawia pawh hian hla thu hman sual a nei ve zauh thin.A hla pakhatah chuan ‘Hawikawm bawl chinglo in’ a ti a.Heihi chhut sual a nih chuan thuhran nise.A nih loh erawh chuan a diklo a ni. ‘Huaikawm’ leh ‘hawikawm’ hi hriat pawlh palh a ni thei bawk.Sual lui tlat,sual rawngbawl lui tlat hi ‘huaikawm bawl’ a ni,hawikawm hi chu bawl chi a ni ve lo a, ‘hawikawm rualduhte’ tih te hi a hman dan dik a ni zawk tih hi kan rual u zawkte ngaihdan a ni e. ‘Zan Lalnu’ hlaah khan Roliana Ralte khan khuangchawi thla eng a phuahna ah khan ‘I hliap hnuaiah’ tih a hmang a,thla eng hnuaiah tih nan a hman phei chu a ni a, ‘hliap’ han hman na chi niin kei chuan ka hrelo, ‘I eng hnuaiah’ tih mai khan a fiah zawk tlat a ni. Tunlai hla chhuak thar deuh zing a mi Lenghermawii phuahtu (Thangliana Colney)hian ‘Awmhar nauang tuan ka rel theilo’ tih a hmang a.A tluang purh in a lang na a, ‘nau’ tih a tel kher avang hian a dik zan lo deuh in a lang. ‘Nau ang tah ka bang theilo’ tih ni ta se,a tum a fuh zawk hmel a,nau chuan tuan an la rel theilo chu a nih hi,tuan rel chu hnathawk tihna lam a ni si a. Zira Hnamte hla ‘Turnipui’ hi tunlai hla chhuak thar zingah telh chi la ni ve tho in ka hria.He hla a ‘Ka thlir ninglo,turnipui khi’ tih hian sawi leh sel a hlawh thin khawp mai.A ni lah tak a,ni eng han thlir chu mit in a ngeih loh hmel a,tih chi pawh a ni awmlo e.Thlir naran mai pawh nilo, ‘thlir ninglo’ em em hi chu Zira pawh hian a ti lutuk ve deuh a ni.Amah phei chuan ‘tlaini tla tur ka thlir ka tih na a ni’ chu a ti na a.Tun hma deuh a Sangliana Hnamte in radio a a lar pui em em thin ‘Luaithli Pui’ tih kha ka lo ngaithla liam ve mai thin a.Miril Pu Chhuanliana BVT in ‘luaithli’ a sawifiah na a a lam rik dan nen lam a sawifiah khan mittui sawina ‘luaithli’ a ‘thli’ lai tak hi lei khi kan sawi a KHI kan lam dan ang thluk a lam tur a lo ni a.Tichuan a thawt a thaw vur vur thin THLI ang nilo in kan ‘zun leh ek thli,kan bal thli’ ang a lam tur a lo ni daih mai.Luaithli Pui phuahtu hian kan sawi ang ‘thli’ nilo in thaw vur vur thin THLI angah hian a ngai ve ni ngei tur a ni.Tichuan ‘luaithli’ a awm theih laiin ‘luaithli pui’ chu a awm theilo a nih chu. Sawi tur a tam viau mai.Kei he thu ziaktu pawh hi ningnel tak a hla lo phuah ve tawh thin ka ni a,hla thu diklo hmang hnem pawl tak ka ni ve tho tih ka hria.Chutiang mi ve maiin mi hla phuah han bihchian a han sawisel ve chiam mai hi a inthlahrunawm reng a ni.Tunlai hla thar lehzual tak pahnih khat lek han sawi leh lawk ila:Dr.Zautea leh Ramdina te hla inphuah tawm,Demand channel a Pensy leh Ramdina ten an ‘hit’ em em ‘Kan Phal Theilo’ tih hi sawi leh sel tur a awm nual mai. ‘Kir tiang i rel ang em theih chang se’ tih a ‘kirtiang’ tih tak mai hi miril ho hian an ngaitheilo viau mai a.Kei ngei pawh hian ka hla phuah pakhatah ‘Mahse kirtiang i rel silo’ ka lo ti ve tawh pek a.Kan miril te hi chuan ‘kir tiang rel’ a awmlo a, ‘kir zai rel’ erawh a awm an ti thin. ‘Kir tiang’ tih hi tunlai hlaphuahthiamte chher chhuah thar deuh a nih hmel e.He hlaah pawh hian ‘Kir zai i rel ang em theih chang se’ tih ni ta zawk se,a pai a nuam deuh mai thei e. He hla vekah hian ‘Chhingmit khar hnu lo meng leh mai la’ tih a awm bawk. ‘Chhingmit khar’ a hmang hi a mawi ka ti a, ‘meng’ hmang zui lo hian ‘hawng’ hmang ta zawk se,a ‘flow’ a nalh leh zual in,a Zotawng pawh a dik zawk hmel.Kan khar a,kan meng lova,kan hawng thin a ni zawk si a.He hla hi a lar thawkhat bawk a,chai zui zel tur pawh a la awm cheu. ‘Kei zawng nghilhlai reng ka phal silo’ tih hi a sawi tum chu a hriat, ‘Ka theihnghilh phallo’ tihna zawng a ni ngei e. ‘Nghilh zai reng ka rel thei dawnlo’ ti zawk ta se,a nih loh leh ‘Nghilh reng ka phal silo’ tih ni tal se,a dik zawk ang. ‘Lai’ tih hian a ti LAI tlat in ka hria.He hlaah tho hian ‘Lung ka phang ngei nuthai lungmawl hi’ tih a awm bawk a,hei pawh a mawi e.Mahse ‘Kan phal theilo i hraite leh chunnu’n’ a ti leh si a.Han ngaih mai chuan a thita fate leh a nu a sawina te pawh a ang a,mahse a fate leh a nupui sawina niin a lang bawk si .A hma a a lo hman tawh ‘nuthai’ kha chunnu aiah hian hmang ta zawk se, ‘Kan phal theilo i hrai leh nuthai ten’ han ti se,kal zaih zawk in ka hria. A tawp nan hla chhuak thar pawl,Demand channel a an dah ‘AIDS’ hla,Pensy,R.Lalramchhana leh V.L.Rema te sak ah chuan ‘Ka chan a duai chuang e,zaleng zingah’ tih a awm a.A sawi tum chu a hriat tho na a,Mizotawngah ‘chan a duai’ kan hre ngailo a, ‘van erawh a duai thin’ a nih kha maw.Chan a duai lova,chan erawh a chhe thin bawk. ‘Van a duai bik chuang e zaleng zingah’ tiin dah mai se,pai a nuam deuh tur. TLIPNA: Hlaphuah tute hian zalenna zau tak an nei a, ‘poetic license’ te pawh an ti.A dik ang,mahse awmze nei leklo tur a hla thu sawngbawl a sawisa tur hi chuan tu hlaphuahtu mah hian zalenna an nei bik lo.Kan literature ti chhetu an ni thei tlat a ni.He ka thu ziakah hian kan mirilte thusawi leh ziak ka han phochhuak nual a,a thenah phei chuan an irawm chhuak ang leh an ziak an gang a dah pawh ka nei,hei hian ka sawi tum a tih fiah zawk rin vanga a nih ang anga rawn dah ka ni e. Sawi tur a tam,kan sawi vek senglo kan tih tawh kha.Mizote hi zai leh hlaphuah lamah kan misa hle a,thangthar hlaphuahthiam lo chhuak mek ten hla thu uluk leh dik tak a an hman theih nan he article hi lo tangkai pui ngei se ka duh khawp mai. |


